produkty

Intelektualna.pl

Powrót

Artykuł
30 08.2016
Artykuł
30.08.16

Pokémon Go a prawo do panoramy

przez Tomasz Bęben

„Prawo panoramy” lub też „wolność panoramy” jest to ograniczenie autorskich praw majątkowych, pozwalające na zwielokrotnianie i rozpowszechnianie utworów, które właściciele wystawili na stałe na widok publiczny, bez konieczności uzyskiwania zgody uprawnionych do praw autorskich do tych utworów. Celem regulacji zapewniających prawo panoramy, jest umożliwienie swobodnego korzystania z krajobrazu, polegającego przede wszystkim na swobodzie jego utrwalania i rozpowszechniania.

Na poziomie europejskim prawo do panoramy jest fakultatywnym ograniczeniem praw wyłącznych twórców, ustanowionym w art. 5 ust. 3 lit. h dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (dalej: dyrektywa InfoSoc).

W Polsce regulacja ta została zaimplementowana i znajduje się w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: pr. aut.), zgodnie z którym „wolno rozpowszechniać utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku”.

Dyrektywa InfoSoc pozostawia państwom członkowskim swobodę co do wprowadzenia tej postaci dozwolonego użytku do krajowych porządków prawnych. Z możliwości tej skorzystały np. Francja, Grecja i Włochy, które nie wprowadziły w swoich ustawach, regulujących prawa autorskie, dozwolonego użytku w postaci prawa panoramy (we Francji trwają jednak prace legislacyjne nad wprowadzeniem prawa panoramy w ograniczonym zakresie). Dodatkowo, korzystając z braku rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w tej kwestii, państwa członkowskie decydujące się na wprowadzenie do swych porządków prawych, prawo panoramy, ukształtowały tę instytucję w różny sposób.

Na poziomie europejskim istnieją zatem różnice w zakresie regulacji prawa panoramy, co może powodować problemy mając na uwadze ponad terytorialny zasięg sieci Internet. Należy bowiem pamiętać, że udostępnienie w Internecie zdjęcia przedstawiającego dany budynek, może wywołać skutek nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach członkowskich UE.

Problem ten aktualny jest w związku z bardzo popularną ostatnio aplikacją Pokémon Go -  grą wykorzystującą technologię rozszerzonej rzeczywistości, która ukazuje na wyświetlaczu urządzenia, z którego korzysta gracz, postać danego Pokémon’a, na tle otoczenia znajdującego się przed urządzeniem i umożliwia jego „złapanie” poprzez rzut „pokéball’em”.

W trakcie używania aplikacji gracze mogą zapisywać zdjęcie przedstawiające Pokémon’a, często na tle utworów architektonicznych, rzeźb etc. W związku z tym może dojść do naruszenia praw autorskich, i to zarówno w krajach, które pod pewnymi warunkami (np. rozpowszechnianie jedynie w celach niekomercyjnych), przewidują dozwolony użytek w postaci prawa panoramy (Litwa, Łotwa, Estonia), jak również w krajach, które nie przewidziały tej formy dozwolonego użytku (Francja, Grecja i Włochy).

W pierwszym przypadku, dojść może do naruszenia m.in. gdy gracz udostępni tak wykonane zdjęcie na swoim profilu na portalu Facebook. Pamiętać bowiem należy, że zakładając konto na tym portalu oświadczamy, że jesteśmy właścicielem wszelkich opublikowanych tam materiałów oraz akceptujemy fakt, że Facebook może wykorzystać udostępnione przez nas zdjęcia w celach komercyjnych (poprzez udzielenie licencji niewyłącznej). Podobne regulacje dotyczą innych portali społecznościowych jak np. Instagram.

W krajach, które nie przewidują ograniczenia praw wyłącznych w postaci prawa panoramy, wykonanie i rozpowszechnianie zdjęcia utworu wystawionego na stałe we wskazanych, publicznie dostępnych miejscach i chronionego na gruncie prawa autorskiego (w zakresie przekraczającym dozwolony użytek prywatny), wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia. Zatem wykonanie i rozpowszechnienie zdjęcia przedstawiającego Pokémon’a, na tle chronionego utworu bez tego pozwolenia, pod pewnymi warunkami również może stanowić naruszenie prawa autorskiego.

Gracze Pokémon Go mogą być zatem narażeni na odpowiedzialność z tytułu naruszenia praw autorskich. Co prawda prawdopodobieństwo wystąpienia przez uprawnionego przeciwko graczowi Pokémon Go z powództwem z tytułu naruszenia praw autorskich jest niewielkie, jednak nie można wykluczyć takiej sytuacji.

Warto jednocześnie wskazać, że dnia 23 marca 2016 r. Komisja Europejska rozpoczęła konsultacje publiczne dotyczące m.in. wyjątku na rzecz panoramy. Ich celem jest zebranie informacji umożliwiających dokonanie oceny aktualnie obowiązujących regulacji oraz rozważenie potrzeby zmian w tym zakresie. Możliwe zatem, że prawo panoramy zostanie uregulowane w sposób bardziej odpowiadający potrzebom jednolitego rynku cyfrowego.

W stanowisku Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 lipca 2016 r. Polska opowiedziała się za doprecyzowaniem art. 5 ust. 3 lit. h dyrektywy InfoSoc i wyraźnym objęciem wskazanym ograniczeniem praw wyłącznych twórców, zarówno wykorzystania na własne potrzeby, jak również na potrzeby komercyjne.

 

 

Branża:

IT&SOFTWARE

Powrót

Komentarze (0)




Dozwolone znaczniki: <b><i><br>