produkty

Intelektualna.pl

Powrót

Artykuł
28 04.2017
Artykuł
28.04.17

Sprawy TVCatchup ciąg dalszy

przez Michał Wojtkowiak

W wydanym niedawno wyroku z dnia 1 marca 2017 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej miał okazję po raz kolejny wypowiedzieć się w przedmiocie interpretacji przepisów dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym („Dyrektywa 2001/29/WE”). Sposobność ta pojawiła się w toku analizowanego już wcześniej przez Trybunał sporu pomiędzy komercyjnymi nadawcami telewizyjnymi a spółką TVCatchup, świadczącą swoim klientom usługę umożliwiającą odbiór „na żywo” w Internecie niekodowanych przekazów telewizyjnych wspomnianych nadawców. Powyższe działania spółki TVCatchup doprowadziły do wniesienia przeciwko niej pozwu, w którym nadawcy zarzucili naruszanie przysługujących im praw wyłącznych poprzez publiczne udostępnianie chronionych treści.

Przypomnieć należy, że w wyroku z dnia 7 marca 2013 roku[1] Trybunał, na kanwie powyższego sporu, wypowiadał się co do interpretacji pojęcia publicznego udostępniania w rozumieniu art. 3 ust. 1 Dyrektywy 2001/29/WE. Wyjaśnił on wtedy, że pojęcie to „należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono retransmisję utworów zawartych w naziemnym przekazie telewizyjnym: dokonywaną przez podmiot inny niż pierwotny nadawca, za pomocą przekazu internetowego udostępnionego abonentom tego podmiotu, którzy mogą odbierać tę retransmisję poprzez połączenie się z jego serwerem, oraz pomimo że owi abonenci znajdują się w obszarze odbioru tego naziemnego przekazu telewizyjnego i mogą zgodnie z prawem odbierać ten przekaz w swoich odbiornikach telewizyjnych[2]”.

W rezultacie zaprezentowanej przez Trybunał wykładni sąd pierwszej instancji, przed który zostało wytoczone powództwo przeciwko spółce TVCatchup, uznał, że naruszyła ona prawa powodowych nadawców. Co jednak istotne, w przypadku trzech kanałów telewizyjnych, sąd ten uznał, że TVCatchup przysługuje środek obrony określony w sekcji 73 podsekcji 2 lit. b) i sekcji 73 podsekcji 3 rozporządzenia w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych, wdrażającego postanowienia Dyrektywy 2001/29/WE do porządku prawnego Zjednoczonego Królestwa. Zgodnie z tymi przepisami, dotyczącymi sytuacji, „gdy bezprzewodowy przekaz z miejsca położonego na terenie Zjednoczonego Królestwa zostaje odebrany a następnie natychmiast retransmitowany drogą kablową”, prawo autorskie do nadania nie zostaje naruszone „jeśli – i w zakresie, w jakim – przekaz jest przeznaczony do odbioru na obszarze, na którym jest on retransmitowany drogą kablową, i stanowi część kwalifikowanej usługi”.

Od powołanego wyżej wyroku pierwszej instancji powodowi nadawcy wnieśli apelację do sądu, który powziął wątpliwości co prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów w świetle art. 9 Dyrektywy 2001/29/WE wskazującego m.in., że „…dyrektywa nie narusza przepisów dotyczących w szczególności, (…) dostępu drogą kablową do usług radiowych i telewizyjnych (…)”.

Wątpliwości sądu odsyłającego wzbudziła w szczególności kwestia tego, czy powyższe sformułowanie „ma zastosowanie do przepisów, które wymagają, by łącza kablowe retransmitowały pewne przekazy, albo przepisów, które pozwalają na retransmisję przekazów drogą kablową, w przypadku gdy retransmisje są równoczesne i ograniczone do obszarów, na których przekazy były przeznaczone do odbioru, lub w przypadku gdy chodzi o retransmisje przekazów w kanałach, które podlegają pewnym obowiązkom z tytułu świadczenia usługi publicznej[3]”. Chodzi tu także o przepisy krajowe „przewidujące brak naruszenia prawa autorskiego w przypadku natychmiastowej retransmisji drogą kablową, w tym ewentualnie za pośrednictwem Internetu, na obszarze pierwotnego nadawania, utworów nadawanych w kanałach telewizyjnych podlegających obowiązkom z tytułu świadczenia usługi publicznej[4]”. W istocie pytanie sądu odsyłającego zmierzało do ustalenia, czy w świetle art. 9 Dyrektywy 2001/29/WE dopuszczalne są regulacje takie jak ta, która uznana została przez sąd pierwszej instancji za przysługujący TVCatchup środek obronny (zob. wyżej).

Odnosząc się do wątpliwości sądu krajowego Trybunał w pierwszej kolejności wskazał, że z uwagi na brak wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich pojęciu „dostępu drogą kablową do usług radiowych i telewizyjnych” użytemu w art. 9 Dyrektywy 2001/29/WE należy nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, uwzględniając m.in. kontekst użycia przedmiotowego sformułowania oraz brzmienie i cel całego przepisu[5]. Pojęcia tego nie należy również utożsamiać z „retransmisją drogą kablową”, będącego jedynym określeniem używanym przez Dyrektywę 2001/29/WE wobec czynności transmitowania treści audiowizualnych.

W rezultacie powyższych rozważań Trybunał doszedł do konkluzji, zgodnie z którą czynności o których mowa w art. 9 Dyrektywy 2001/29/WE (uzyskiwanie „dostępu droga kablową do usług radiowych i telewizyjnych”) nie obejmują swoim zakresem czynności stanowiących przedmiot postępowania przed sądem krajowym, a które polegają właśnie na „retransmisji (treści chronionych prawem autorskim – przyp. aut.) drogą kablową”. Konkluzja ta nie pozwala jeszcze jednak na rozstrzygnięcie problemu dopuszczalności wprowadzania przez Państwa Członkowskie regulacji, na które wskazał sąd odsyłający, w świetle art. 9 Dyrektywy 2001/29/WE.

Ustosunkowawszy się więc do powyższej kwestii i kontynuując swoją analizę stanu prawnego Trybunał odwołał się do głównego celu Dyrektywy 2001/29/WE, jakim jest „zapewnienie autorom wysokiego poziomu ochronny, umożliwiającego im otrzymanie stosownego wynagrodzenia z korzystanie z ich utworów, polegające w szczególności na ich publicznym udostępnieniu[6]”, do którego to sprowadzały się usługi świadczone przez TVCatchup. Odwołując się natomiast do wskazanego już wyroku, wydanego na kanwie zawisłego sporu w 2013 roku, Trybunał przypomniał, że „pojęcie publicznego udostępnienia ujęte w art. 3 ust. 1 Dyrektywy 2001/29/WE należy rozumieć szeroko (…)”, oraz że retransmisja za pomocą przekazu strumieniowego w Internecie (taka, jakie dopuszcza się TVCatchup) mieści się w zakresie tego pojęcia[7].

W rezultacie, w celu zwolnienia TVCatchup z obowiązku uzyskania odpowiednich licencji (praw) od podmiotów uprawnionych (tu – powodowych nadawców) czynności wykonywane przez tą spółkę, polegające na publicznym udostępnianiu w Internecie chronionych materiałów (transmisji) musiałyby znajdować oparcie w jednym z wyjątków wskazanych w art. 5 Dyrektywy 2001/29/WE. W przypisie tym sformułowany został bowiem wyczerpujący katalog wyjątków od zasady przyznania wyłączności eksploatacyjnej materiału chronionego dla podmiotu uprawnionego, w tym również w zakresie eksploatacji polegającej na publicznym udostępnianiu tych materiałów. W niniejszej sprawie bezspornym było jednak, że czynności podejmowane przez TV Catchup nie mieściły się w zakresie zastosowania żadnego z nich[8].

Konkludując Trybunał uznał, że „art. 9 Dyrektywy 2001/29/WE, a w szczególności pojęcie „dostępu drogą kablową do usług radiowych i telewizyjnych”, należy interpretować w ten sposób, że przepisem tym nie jest objęte ani na jego podstawie nie jest dozwolone uregulowanie krajowe przewidujące brak naruszenia prawa autorskiego w przypadku natychmiastowej retransmisji drogą kablową, w tym ewentualnie za pośrednictwem Internetu, na obszarze pierwotnego nadawania, utworów nadawanych w kanałach telewizyjnych podlegających obowiązkom z tytułu świadczenia usługi publicznej”.

Komentowane orzeczenie Trybunału, niekorzystne dla spółki TVCatchup, utrzymuje jednolitą siatkę pojęciową Dyrektywy 2001/29/WE oraz podkreśla wagę jej art. 5, jako przepisu zawierającego wyczerpujący katalog wyjątków od zasady przyznania podmiotom uprawnionym wyłączności eksploatacyjnej przedmiotów ochrony prawami autorskimi i prawami pokrewnym. Stanowi ono istotną wskazówkę zarówno dla ustawodawcy, jak i dla podmiotów prywatnych poszukujących odpowiedzi na pytanie, czy podejmowane przez nie czynności mogą wkraczać w zakres praw wyłącznych osób trzecich.

 

[1] Wyrok TSUE z dnia 7 marca 2013 roku w sprawie TVCatchup (sygn. C-607/11).

[2] Zob. pkt 40 wyroku TSUE z dnia 7 marca 2013 roku w sprawie TVCatchup (sygn. C-607/11).

[3] Zob. pkt 16 wyroku.

[4] Zob. pkt 17 wyroku.

[5] Zob. pkt 18 wyroku i powołane tam orzecznictwo.

[6] Zob. pkt. 22 wyroku i powołane tam orzecznictwo.

[7] Zob. pkt 23 wyroku i powołane tam orzecznictwo.

[8] Zob. pkt 24 i 25 wyroku.

Branża:

IT&SOFTWARE Media&Marketing

Powrót

Komentarze (0)




Dozwolone znaczniki: <b><i><br>